คดีจราจรและอุบัติเหตุ: สิทธิที่คนขับต้องรู้ก่อนเซ็นยอมความ

เกิดอุบัติเหตุแล้วต้องทำอะไรก่อนคิดเรื่องค่าเสียหาย

หลายคนคิดถึงเรื่องเงินชดเชยก่อนคิดถึงหลักฐาน ผลคือคดีที่ควรจบง่ายกลับยืดเยื้อ เพราะรูปถ่ายหน้างานถูกเก็บช้าเกินไปหรือไม่มีการบันทึกคำให้การของพยานเลย หลักปฏิบัติที่ตำรวจและบริษัทประกันใช้จริงคือ ต้องแจ้งเจ้าหน้าที่สายตรวจหรือตำรวจท้องที่ทันทีหากมีผู้บาดเจ็บหรือทรัพย์สินเสียหายอย่างมีนัยสำคัญ จากนั้นถ่ายรูปจุดเกิดเหตุหลายมุม ทั้งป้ายจราจร รอยเบรก และเลขทะเบียนคู่กรณี

เรื่องเข็มขัดนิรภัยหรือ seat belt law ในบ้านเราบังคับใช้กับที่นั่งหน้าและที่นั่งโดยสารตอนหลังมาหลายปีแล้ว หากตรวจพบว่าผู้บาดเจ็บไม่ได้คาดเข็มขัด บริษัทประกันมักยกมาอ้างเพื่อลดสัดส่วนค่าสินไหม ซึ่งเป็นจุดที่คนทั่วไปคาดไม่ถึงและมักเสียเปรียบเพราะไม่รู้ว่าตัวเองมีสิทธิโต้แย้งอย่างไร

อีกเรื่องที่พลาดบ่อยคือการเซ็นเอกสารยอมความที่เจ้าหน้าที่ประกันยื่นให้ถึงโรงพยาบาล เอกสารเหล่านั้นบางครั้งระบุว่าได้รับค่าชดเชยครบถ้วนแล้วทั้งที่ยังรักษาตัวไม่หาย การเซ็นก่อนประเมินอาการจริงจึงเท่ากับปิดประตูเรียกร้องค่าเสียหายในอนาคต

ค่าเสียหายที่เรียกร้องได้จริงมีอะไรบ้าง

ค่าสินไหมทดแทนในคดีรถยนต์ไม่ได้มีแค่ค่าซ่อมรถ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 438 และหลักละเมิด ผู้เสียหายเรียกได้ทั้งค่ารักษาพยาบาล ค่าขาดรายได้ระหว่างรักษาตัว ค่าเสียหายจากการบาดเจ็บสาหัส ค่าเสียหายต่อรถและทรัพย์สิน และในกรณีทุพพลภาพถาวรยังมีค่าขาดความสามารถในการทำงานและค่าอุปการะเลี้ยงดูผู้ที่ผู้เสียหายต้องดูแล

ในทางปฏิบัติ ศาลไทยมักอ้างอิงรายได้จริงประกอบกับหลักฐานภาษีหรือสลิปเงินเดือน ผู้ขับมอเตอร์ไซค์รับจ้างหรือพ่อค้าแม่ค้าที่ไม่มีหลักฐานรายได้เป็นลายลักษณ์อักษรจึงมักได้ค่าขาดรายได้ต่ำกว่าความเป็นจริง การเตรียมบัญชีรายรับหรือใบเสร็จค่าส่งของย้อนหลังจึงมีน้ำหนักมากกว่าที่คิด

ทนายความด้าน auto accident injury lawyers ที่ทำงานจริงในไทยมักคิดค่าดำเนินการสองรูปแบบ คือคิดรายชั่วโมงตั้งแต่ 1,500 ถึง 3,500 บาท หรือคิดแบบเปอร์เซ็นต์จากค่าสินไหมที่ได้จริงราว 20–30 เปอร์เซ็นต์ โดยตกลงกันเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงานทุกครั้ง อย่าตกลงด้วยวาจาเพียงอย่างเดียว

ข้อต่อรองกับบริษัทประกันที่คนส่วนใหญ่ไม่รู้

บริษัทประกันมีหน้าที่ตามสัญญา แต่จำนวนเงินที่เสนอมาครั้งแรกไม่ใช่เพดาน เพดานคือทุนประกันตามกรมธรรม์และความเสียหายที่พิสูจน์ได้ การขอสำเนากรมธรรม์ของคู่กรณีเป็นสิทธิที่ทำได้ผ่านพนักงานสอบสวน และควรทำทันทีหลังเกิดเหตุเพราะใช้เวลานานกว่าจะได้มา

กรณีรถจักรยานยนต์ชนกันซึ่งพบมากในต่างจังหวัด คู่กรณีมักไม่มี พ.ร.บ. หรือปล่อยให้ขาดต่ออายุ หากเป็นเช่นนั้นผู้เสียหายสามารถเรียกจากกองทุนทดแทนผู้ประสบภัยได้ ซึ่งมีขั้นตอนยื่นเรื่องแตกต่างจากประกันภัยภาคสมัครใจและต้องยื่นภายในหนึ่งปีนับจากวันที่เกิดเหตุ

ทนายความช่วยอะไรในคดีจราจร และไม่ช่วยอะไร

จุดที่ทนายความสร้างความต่างได้ชัดเจนคือการรวบรวมพยานหลักฐานเชิงเทคนิค ทั้งแผนที่เกิดเหตุ ความเร็วที่คำนวณได้จากความเสียหายของตัวรถ และการประสานกับแพทย์เพื่อขอรายงานความเห็นทางการแพทย์ที่เป็นลายลักษณ์อักษร เอกสารเหล่านี้คือสิ่งที่ทำให้ค่าสินไหมพุ่งขึ้นหรือไม่ก็ตกไปตามผลการเจรจา

อย่างไรก็ตาม ทนายความไม่สามารถทำให้คดีที่ผู้ขับขี่เมาแล้วขับกลายเป็นคดีแพ่งล้วน ๆ ได้ และในคดีอาญาที่มีผู้เสียชีวิต การเจรจาเยียวยาฝ่ายผู้เสียหายเป็นเรื่องที่แยกจากคำพิพากษาของศาล หลายคดีที่จบด้วยการรอลงอาญาเกิดขึ้นเพราะมีการชดใช้ค่าเสียหายเต็มจำนวนก่อนคำพิพากษา ไม่ใช่เพราะข้อต่อสู้ทางกฎหมายแข็งแรง

ผู้ที่เคยเป็นตำรวจแล้วผันตัวมาเป็นทนายความมักได้เปรียบในเรื่องความคุ้นเคยกับขั้นตอนของพนักงานสอบสวน แต่ไม่ใช่เงื่อนไขจำเป็น สิ่งที่ต้องดูก่อนเลือกคือประสบการณ์ในคดีจราจรโดยตรง และความชัดเจนเรื่องค่าตอบแทน หลายสำนักงานในกรุงเทพฯ เปิดให้ปรึกษาครั้งแรกฟรี 30–60 นาที ซึ่งเพียงพอจะประเมินว่าควรสู้เองหรือใช้ทนาย

เรื่องที่ต้องตัดสินใจให้เร็ว

อายุความในคดีละเมิดทั่วไปคือหนึ่งปีนับจากวันที่รู้ถึงความเสียหายและรู้ตัวผู้กระทำ ปัญหาที่พบคือผู้บาดเจ็บรอให้หายดีก่อนแล้วค่อยเริ่มดำเนินการ บางรายใช้เวลารักษานานกว่าเก้าเดือน เหลือเวลาไม่ถึงสามเดือนสำหรับการฟ้องคดี

อีกจุดที่ควรทำทันทีคือขอใบรับรองแพทย์ตั้งแต่วันแรกที่เข้ารักษา เพราะโรงพยาบาลสามารถออกเอกสารย้อนหลังได้ แต่รายละเอียดอาการเริ่มต้นที่บันทึกไว้ในเวชระเบียนคือหลักฐานที่ปลอมแปลงไม่ได้ และกลายเป็นหัวใจของการพิสูจน์ความเชื่อมโยงระหว่างอุบัติเหตุกับอาการบาดเจ็บที่ปรากฏภายหลัง

สุดท้าย อย่าเก็บเอกสารทั้งหมดไว้ในโทรศัพท์เครื่องเดียว สำเนากระดาษหรือไฟล์ที่สำรองไว้ในอีเมลจะช่วยได้เมื่อคู่กรณีหรือบริษัทประกันขอเอกสารซ้ำ และเมื่อถึงวันที่ต้องยื่นฟ้อง ศาลต้องการชุดเอกสารที่ครบถ้วน ไม่ใช่ความจำที่ดีของผู้เสียหาย